Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Oanh sinh năm 1960, sống và gắn bó trọn đời với làng tranh Đông Hồ ở làng Đông Hồ, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, là người đã dành gần nửa thế kỷ để giữ gìn một dòng tranh dân gian đang ngày càng mai một. Bắt đầu làm tranh từ khi còn rất trẻ, đến nay bà vẫn ngày ngày in tranh, gìn giữ kỹ thuật truyền thống và trực tiếp truyền nghề cho thế hệ sau, trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu đại diện cho sức sống bền bỉ của tranh Đông Hồ trong đời sống đương đại.
Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Oanh sinh năm 1960, sống và gắn bó trọn đời với làng tranh Đông Hồ ở làng Đông Hồ, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, là người đã dành gần nửa thế kỷ để giữ gìn một dòng tranh dân gian đang ngày càng mai một. Bắt đầu làm tranh từ khi còn rất trẻ, đến nay bà vẫn ngày ngày in tranh, gìn giữ kỹ thuật truyền thống và trực tiếp truyền nghề cho thế hệ sau, trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu đại diện cho sức sống bền bỉ của tranh Đông Hồ trong đời sống đương đại.
Được truyền thừa từ người mẹ quá cố
Được truyền thừa từ người mẹ quá cố
Ngày xưa, làng tranh Đông Hồ có 17 dòng họ theo nghề làm tranh, nhưng do ảnh hưởng của cơ chế thị trường mà hầu hết cả làng đã đổi sang nghề làm vàng mã. Duy chỉ có 2 hộ gia đình của 2 dòng họ Nguyễn Hữu và Nguyễn Đăng còn bám trụ lấy nghề. Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thị Oanh là con cháu của dòng họ Nguyễn Đăng.
Từ thuở ấu thơ, bà đã lớn lên trong không gian phảng phất mùi giấy dó, mùi màu in tự nhiên và tiếng gõ chạm khắc quen thuộc của làng tranh Đông Hồ. Chính người mẹ quá cố là người đầu tiên đưa bà đến với tranh Đông Hồ. Qua từng ngày được ngồi bên cạnh nhìn mẹ cẩn thận in từng bức tranh, pha từng gam màu, bà không chỉ học nghề mà còn thấm dần tình yêu và niềm trân trọng dành cho di sản của cha ông để lại. Từ đó, trong bà nhen nhóm quyết tâm nối tiếp con đường mà mẹ đã đi, gìn giữ nghề truyền thống của gia đình.
Ngày xưa, làng tranh Đông Hồ có 17 dòng họ theo nghề làm tranh, nhưng do ảnh hưởng của cơ chế thị trường mà hầu hết cả làng đã đổi sang nghề làm vàng mã. Duy chỉ có 2 hộ gia đình của 2 dòng họ Nguyễn Hữu và Nguyễn Đăng còn bám trụ lấy nghề. Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thị Oanh là con cháu của dòng họ Nguyễn Đăng.
Từ thuở ấu thơ, bà đã lớn lên trong không gian phảng phất mùi giấy dó, mùi màu in tự nhiên và tiếng gõ chạm khắc quen thuộc của làng tranh Đông Hồ. Chính người mẹ quá cố là người đầu tiên đưa bà đến với tranh Đông Hồ. Qua từng ngày được ngồi bên cạnh nhìn mẹ cẩn thận in từng bức tranh, pha từng gam màu, bà không chỉ học nghề mà còn thấm dần tình yêu và niềm trân trọng dành cho di sản của cha ông để lại. Từ đó, trong bà nhen nhóm quyết tâm nối tiếp con đường mà mẹ đã đi, gìn giữ nghề truyền thống của gia đình.
Cái duyên của nghề tranh theo bà khi lớn lên
Cái duyên của nghề tranh theo bà khi lớn lên
Khi lớn lên, bà Oanh trở thành thợ chính, vững tay nghề và am hiểu từng công đoạn làm tranh. Cái duyên với nghề lại tiếp tục đưa bà trở thành con dâu của cố Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Hữu Sam - một cây đại thụ lớn của tranh Đông Hồ. Những năm tháng làm dâu trong gia đình nghệ nhân, bà may mắn được ông trực tiếp truyền dạy những tinh hoa quý báu của nghề, từ cách sử dụng màu sắc, bố cục đến sự tinh tế trong từng nét khắc, nét in. Suốt quãng thời gian ấy, bà không chỉ học nghề mà còn học cách nâng niu, gìn giữ giá trị văn hóa ẩn chứa trong mỗi bức tranh.
Khi lớn lên, bà Oanh trở thành thợ chính, vững tay nghề và am hiểu từng công đoạn làm tranh. Cái duyên với nghề lại tiếp tục đưa bà trở thành con dâu của cố Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Hữu Sam - một cây đại thụ lớn của tranh Đông Hồ. Những năm tháng làm dâu trong gia đình nghệ nhân, bà may mắn được ông trực tiếp truyền dạy những tinh hoa quý báu của nghề, từ cách sử dụng màu sắc, bố cục đến sự tinh tế trong từng nét khắc, nét in. Suốt quãng thời gian ấy, bà không chỉ học nghề mà còn học cách nâng niu, gìn giữ giá trị văn hóa ẩn chứa trong mỗi bức tranh.
Ngôi nhà của Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Oanh trở thành nơi trưng bày tranh Đông Hồ.
Ngôi nhà của Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Oanh trở thành nơi trưng bày tranh Đông Hồ.
Sau khi chính thức gắn bó với nghề làm tranh Đông Hồ, nghệ nhân Nguyễn Thị Oanh bước vào hành trình dài đầy bền bỉ với những công việc lặp lại nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn và chính xác tuyệt đối. Từ khắc ván, in nét, pha màu cho đến phơi tranh, mỗi công đoạn đều được bà thực hiện thủ công, theo đúng lối làm tranh cổ truyền của làng. Suốt nhiều năm liền, bà vừa làm nghề, vừa học nghề, vừa tích lũy kinh nghiệm qua từng mùa tranh Tết, khi cả làng Đông Hồ từng có lúc rộn ràng tiếng in tranh, mùi giấy dó và sắc màu thiên nhiên.
Thế nhưng, cùng với sự thay đổi của đời sống xã hội, tranh Đông Hồ dần mất đi vị trí quen thuộc trong sinh hoạt văn hóa của người dân. Từ chỗ là vật không thể thiếu mỗi dịp Tết đến, tranh dân gian dần bị thay thế bởi các loại tranh in công nghiệp, tranh trang trí hiện đại. Nhu cầu giảm sút kéo theo thu nhập từ nghề ngày càng bấp bênh, khiến nhiều gia đình trong làng lần lượt bỏ nghề để chuyển sang làm hàng mã hoặc các công việc khác mưu sinh. Trong những giai đoạn khó khăn ấy, có thời điểm cả làng chỉ còn rất ít hộ còn giữ nghề in tranh. Giữa sự mai một ấy, nghệ nhân Nguyễn Thị Oanh vẫn chọn ở lại với tranh Đông Hồ, dù cuộc sống không ít chật vật.
Sau khi chính thức gắn bó với nghề làm tranh Đông Hồ, nghệ nhân Nguyễn Thị Oanh bước vào hành trình dài đầy bền bỉ với những công việc lặp lại nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn và chính xác tuyệt đối. Từ khắc ván, in nét, pha màu cho đến phơi tranh, mỗi công đoạn đều được bà thực hiện thủ công, theo đúng lối làm tranh cổ truyền của làng. Suốt nhiều năm liền, bà vừa làm nghề, vừa học nghề, vừa tích lũy kinh nghiệm qua từng mùa tranh Tết, khi cả làng Đông Hồ từng có lúc rộn ràng tiếng in tranh, mùi giấy dó và sắc màu thiên nhiên.
Thế nhưng, cùng với sự thay đổi của đời sống xã hội, tranh Đông Hồ dần mất đi vị trí quen thuộc trong sinh hoạt văn hóa của người dân. Từ chỗ là vật không thể thiếu mỗi dịp Tết đến, tranh dân gian dần bị thay thế bởi các loại tranh in công nghiệp, tranh trang trí hiện đại. Nhu cầu giảm sút kéo theo thu nhập từ nghề ngày càng bấp bênh, khiến nhiều gia đình trong làng lần lượt bỏ nghề để chuyển sang làm hàng mã hoặc các công việc khác mưu sinh. Trong những giai đoạn khó khăn ấy, có thời điểm cả làng chỉ còn rất ít hộ còn giữ nghề in tranh. Giữa sự mai một ấy, nghệ nhân Nguyễn Thị Oanh vẫn chọn ở lại với tranh Đông Hồ, dù cuộc sống không ít chật vật.
0:00/1:34
Là một nữ nghệ nhân, lại là người trực tiếp đứng ra gánh vác công việc làm tranh trong gia đình, bà phải đối mặt với áp lực mưu sinh, chăm lo gia đình và giữ nghề cùng lúc. Công việc vốn nặng nhọc, từ việc chuẩn bị giấy, mài vỏ sò điệp, giã màu tự nhiên cho đến in tranh, đều đòi hỏi sức bền và sự tỉ mỉ, điều không hề dễ dàng với một người phụ nữ làm nghề thủ công truyền thống trong thời gian dài.
Là một nữ nghệ nhân, lại là người trực tiếp đứng ra gánh vác công việc làm tranh trong gia đình, bà phải đối mặt với áp lực mưu sinh, chăm lo gia đình và giữ nghề cùng lúc. Công việc vốn nặng nhọc, từ việc chuẩn bị giấy, mài vỏ sò điệp, giã màu tự nhiên cho đến in tranh, đều đòi hỏi sức bền và sự tỉ mỉ, điều không hề dễ dàng với một người phụ nữ làm nghề thủ công truyền thống trong thời gian dài.
Không chỉ khó khăn về kinh tế, hành trình giữ nghề của bà còn là hành trình chống lại sự lãng quên. Khi lớp trẻ không còn mặn mà với tranh dân gian, khi những bản khắc cổ đứng trước nguy cơ thất lạc, bà vẫn âm thầm sưu tầm, gìn giữ và tiếp tục in tranh theo cách truyền thống. Việc trở thành nữ nghệ nhân đầu tiên và duy nhất được phong danh hiệu trong làng tranh Đông Hồ vừa là niềm tự hào, vừa là trách nhiệm lớn, bởi điều đó đồng nghĩa với việc bà trở thành một trong những người cuối cùng giữ lại hồn cốt của dòng tranh đã tồn tại hàng trăm năm.
Không chỉ khó khăn về kinh tế, hành trình giữ nghề của bà còn là hành trình chống lại sự lãng quên. Khi lớp trẻ không còn mặn mà với tranh dân gian, khi những bản khắc cổ đứng trước nguy cơ thất lạc, bà vẫn âm thầm sưu tầm, gìn giữ và tiếp tục in tranh theo cách truyền thống. Việc trở thành nữ nghệ nhân đầu tiên và duy nhất được phong danh hiệu trong làng tranh Đông Hồ vừa là niềm tự hào, vừa là trách nhiệm lớn, bởi điều đó đồng nghĩa với việc bà trở thành một trong những người cuối cùng giữ lại hồn cốt của dòng tranh đã tồn tại hàng trăm năm.
Chính trong những tháng ngày gian khó ấy, tình yêu nghề và ý chí bền bỉ của bà càng được tôi luyện. Những thử thách khắc nghiệt không làm bà nản lòng, mà trái lại càng hun đúc quyết tâm gắn bó, gìn giữ và chờ đợi một ngày tranh Đông Hồ được hồi sinh, tìm lại vị trí xứng đáng trong đời sống văn hóa của cộng đồng.
Chính trong những tháng ngày gian khó ấy, tình yêu nghề và ý chí bền bỉ của bà càng được tôi luyện. Những thử thách khắc nghiệt không làm bà nản lòng, mà trái lại càng hun đúc quyết tâm gắn bó, gìn giữ và chờ đợi một ngày tranh Đông Hồ được hồi sinh, tìm lại vị trí xứng đáng trong đời sống văn hóa của cộng đồng.
0:00/1:34
Giữ gìn bản sắc của tranh nhưng mở đường cho cái mới
Giữ gìn bản sắc của tranh nhưng mở đường cho cái mới
Những bức tranh Đông Hồ với hình ảnh quen thuộc như ảnh gà, lợn, đám cưới chuột,... được bà Oanh gìn giữ nguyên bản bằng chính đôi tay tài hoa của mình, tất cả đều mang theo nét đẹp cổ truyền của hàng trăm năm qua. Cho đến hiện tại, có khoảng 600 bản khắc gỗ cổ được gia đình nghệ nhân lưu giữ.
Bên cạnh việc bảo tồn những giá trị truyền thống, bà Oanh còn không ngừng sáng tác với hơn 50 tác phẩm mới, phản ánh sinh động đời sống sinh hoạt và văn hóa của làng quê Đông Hồ như Chợ tranh ngày Tết, Chợ quê, Hát thuyền, Lưỡng chuột đón xuân. Ngoài ra, bà còn đưa vào tranh hình ảnh các di tích lịch sử văn hóa quốc gia trên địa bàn tỉnh như Chùa Dâu, Đền Đô,... góp phần mở rộng đề tài và làm phong phú thêm dòng tranh dân gian Đông Hồ. Trong số những tác phẩm ấy, “Chùa Bút Tháp” được Ban tổ chức triển lãm sản phẩm Làng nghề truyền thống tiêu biểu tỉnh Bắc Ninh, chào mừng Chương trình Festival Bắc Ninh 2014 tặng giải Vàng.
Ngoài ra, nghệ nhân Nguyễn Thị Oanh còn biến chính ngôi nhà của mình tại làng Đông Hồ thành một không gian trưng bày và giới thiệu tranh dân gian. Trong nhiều căn phòng, bà sắp xếp các bản khắc gỗ, tranh in truyền thống và những sáng tác mới để du khách có thể quan sát trọn vẹn quá trình hình thành một bức tranh Đông Hồ. Tại đây, bà trực tiếp đón tiếp các đoàn học sinh, sinh viên, nhà nghiên cứu và du khách trong và ngoài nước, thuyết minh về lịch sử dòng tranh, chất liệu giấy điệp, màu sắc tự nhiên cũng như ý nghĩa văn hóa ẩn sau từng đề tài. Bà còn hướng dẫn khách tham quan thực hành các công đoạn cơ bản như in nét, tô màu, giúp họ trực tiếp chạm tay vào nghề.
Những bức tranh Đông Hồ với hình ảnh quen thuộc như ảnh gà, lợn, đám cưới chuột,... được bà Oanh gìn giữ nguyên bản bằng chính đôi tay tài hoa của mình, tất cả đều mang theo nét đẹp cổ truyền của hàng trăm năm qua. Cho đến hiện tại, có khoảng 600 bản khắc gỗ cổ được gia đình nghệ nhân lưu giữ.
Bên cạnh việc bảo tồn những giá trị truyền thống, bà Oanh còn không ngừng sáng tác với hơn 50 tác phẩm mới, phản ánh sinh động đời sống sinh hoạt và văn hóa của làng quê Đông Hồ như Chợ tranh ngày Tết, Chợ quê, Hát thuyền, Lưỡng chuột đón xuân. Ngoài ra, bà còn đưa vào tranh hình ảnh các di tích lịch sử văn hóa quốc gia trên địa bàn tỉnh như Chùa Dâu, Đền Đô,... góp phần mở rộng đề tài và làm phong phú thêm dòng tranh dân gian Đông Hồ. Trong số những tác phẩm ấy, “Chùa Bút Tháp” được Ban tổ chức triển lãm sản phẩm Làng nghề truyền thống tiêu biểu tỉnh Bắc Ninh, chào mừng Chương trình Festival Bắc Ninh 2014 tặng giải Vàng.
Ngoài ra, nghệ nhân Nguyễn Thị Oanh còn biến chính ngôi nhà của mình tại làng Đông Hồ thành một không gian trưng bày và giới thiệu tranh dân gian. Trong nhiều căn phòng, bà sắp xếp các bản khắc gỗ, tranh in truyền thống và những sáng tác mới để du khách có thể quan sát trọn vẹn quá trình hình thành một bức tranh Đông Hồ. Tại đây, bà trực tiếp đón tiếp các đoàn học sinh, sinh viên, nhà nghiên cứu và du khách trong và ngoài nước, thuyết minh về lịch sử dòng tranh, chất liệu giấy điệp, màu sắc tự nhiên cũng như ý nghĩa văn hóa ẩn sau từng đề tài. Bà còn hướng dẫn khách tham quan thực hành các công đoạn cơ bản như in nét, tô màu, giúp họ trực tiếp chạm tay vào nghề.
Một góc trưng bày tranh Đông Hồ tại tư gia của Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Oanh.
Một góc trưng bày tranh Đông Hồ tại tư gia của Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Oanh.
Nghệ nhân Nguyễn Thị Oanh bên không gian làm việc quen thuộc.
Nghệ nhân Nguyễn Thị Oanh bên không gian làm việc quen thuộc.
Làm tranh trước hết phải biết yêu tranh
Làm tranh trước hết phải biết yêu tranh
Theo bà để làm lên 1 bức tranh Đông Hồ, trước hết phải dồn hết tâm huyết và lòng yêu nghề thì mới làm tốt được. Với tình yêu ấy mỗi công đoạn, bà đều hết sức cẩn trọng, tỉ mỉ. Có những bức tranh bà dành ra “vài tuần đến cả tháng để nắn nót ngòi bút sao cho ra đời bức tranh đẹp nhất”.
Bà chia sẻ tranh Đông Hồ có 2 điểm đặc biệt nhưng đòi hỏi sự khéo léo là nguyên liệu làm nên màu sắc bức tranh và khâu khắc ván. Nguyên liệu làm màu đều có nguồn gốc tự nhiên, được lựa chọn kỹ lưỡng và xử lý công phu; từng tấm ván khắc cũng cần sự chính xác và kiên nhẫn tuyệt đối. Với bà “Sự cẩu thả trong bất kỳ nghề nào đều là bất lương” (Nam Cao) huống chi đây lại là nghệ thuật!
Tuổi tác, với bà, chưa bao giờ là rào cản khi tình yêu dành cho tranh Đông Hồ vẫn còn vẹn nguyên. Dù đã ngoài 60 tuổi, sức khỏe đã không còn ổn định như trước nhưng bà Oanh vẫn miệt mài với những công đoạn thủ công tỉ mỉ của nghề làm tranh dân gian. Từ việc sáng tác tranh mới và tạo ván khắc gỗ đến việc làm giấy điệp, in tranh. Bởi hơn ai hết, bà hiểu rằng nếu không có những người gìn giữ, tranh Đông Hồ sẽ dần bị lãng quên.
Theo bà để làm lên 1 bức tranh Đông Hồ, trước hết phải dồn hết tâm huyết và lòng yêu nghề thì mới làm tốt được. Với tình yêu ấy mỗi công đoạn, bà đều hết sức cẩn trọng, tỉ mỉ. Có những bức tranh bà dành ra “vài tuần đến cả tháng để nắn nót ngòi bút sao cho ra đời bức tranh đẹp nhất”.
Bà chia sẻ tranh Đông Hồ có 2 điểm đặc biệt nhưng đòi hỏi sự khéo léo là nguyên liệu làm nên màu sắc bức tranh và khâu khắc ván. Nguyên liệu làm màu đều có nguồn gốc tự nhiên, được lựa chọn kỹ lưỡng và xử lý công phu; từng tấm ván khắc cũng cần sự chính xác và kiên nhẫn tuyệt đối. Với bà “Sự cẩu thả trong bất kỳ nghề nào đều là bất lương” (Nam Cao) huống chi đây lại là nghệ thuật!
Tuổi tác, với bà, chưa bao giờ là rào cản khi tình yêu dành cho tranh Đông Hồ vẫn còn vẹn nguyên. Dù đã ngoài 60 tuổi, sức khỏe đã không còn ổn định như trước nhưng bà Oanh vẫn miệt mài với những công đoạn thủ công tỉ mỉ của nghề làm tranh dân gian. Từ việc sáng tác tranh mới và tạo ván khắc gỗ đến việc làm giấy điệp, in tranh. Bởi hơn ai hết, bà hiểu rằng nếu không có những người gìn giữ, tranh Đông Hồ sẽ dần bị lãng quên.
Với những nỗ lực không ngừng nghỉ của mình, bà Oanh đã được Nhà nước và các tổ chức chuyên môn vinh danh bằng nhiều danh hiệu và giải thưởng quan trọng. Năm 2020 bà được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân Ưu tú”. Bà cũng là nữ nghệ nhân duy nhất trong số 62 làng nghề thủ công ở tỉnh Bắc Ninh được trao tặng danh hiệu này. Trước đó, bà từng nhận các bằng khen, huy chương từ Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch cũng như các cơ quan địa phương nhằm ghi nhận vai trò của bà trong bảo tồn mỹ thuật dân gian.
Nghệ nhân Nguyễn Thị Oanh và tranh Đông Hồ đã được giới thiệu rộng rãi tại nhiều sự kiện văn hoá trong và ngoài nước: tranh của bà xuất hiện tại các liên hoan nghề truyền thống, hội chợ du lịch, không gian văn hoá di sản, và đóng góp vào các sự kiện ngoại giao văn hoá. Đặc biệt, tranh của bà đã được mang đến các quốc gia như Pháp, Đức, Cộng hoà Séc, Ấn Độ, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất… trong các buổi triển lãm để quảng bá văn hoá Việt Nam; đồng thời bà từng được mời giới thiệu kỹ thuật in tranh Đông Hồ ngay tại Văn phòng Chính phủ và hướng dẫn Thủ tướng nước bạn làm tranh khi họ sang thăm Việt Nam. Điều này là một minh chứng rõ nét cho sức lan tỏa và giá trị văn hoá sâu sắc của dòng tranh cổ truyền này.
Với những nỗ lực không ngừng nghỉ của mình, bà Oanh đã được Nhà nước và các tổ chức chuyên môn vinh danh bằng nhiều danh hiệu và giải thưởng quan trọng. Năm 2020 bà được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân Ưu tú”. Bà cũng là nữ nghệ nhân duy nhất trong số 62 làng nghề thủ công ở tỉnh Bắc Ninh được trao tặng danh hiệu này. Trước đó, bà từng nhận các bằng khen, huy chương từ Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch cũng như các cơ quan địa phương nhằm ghi nhận vai trò của bà trong bảo tồn mỹ thuật dân gian.
Nghệ nhân Nguyễn Thị Oanh và tranh Đông Hồ đã được giới thiệu rộng rãi tại nhiều sự kiện văn hoá trong và ngoài nước: tranh của bà xuất hiện tại các liên hoan nghề truyền thống, hội chợ du lịch, không gian văn hoá di sản, và đóng góp vào các sự kiện ngoại giao văn hoá. Đặc biệt, tranh của bà đã được mang đến các quốc gia như Pháp, Đức, Cộng hoà Séc, Ấn Độ, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất… trong các buổi triển lãm để quảng bá văn hoá Việt Nam; đồng thời bà từng được mời giới thiệu kỹ thuật in tranh Đông Hồ ngay tại Văn phòng Chính phủ và hướng dẫn Thủ tướng nước bạn làm tranh khi họ sang thăm Việt Nam. Điều này là một minh chứng rõ nét cho sức lan tỏa và giá trị văn hoá sâu sắc của dòng tranh cổ truyền này.
Với những nỗ lực không ngừng nghỉ của mình, bà Oanh đã được Nhà nước và các tổ chức chuyên môn vinh danh bằng nhiều danh hiệu và giải thưởng quan trọng. Năm 2020 bà được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân Ưu tú”. Bà cũng là nữ nghệ nhân duy nhất trong số 62 làng nghề thủ công ở tỉnh Bắc Ninh được trao tặng danh hiệu này. Trước đó, bà từng nhận các bằng khen, huy chương từ Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch cũng như các cơ quan địa phương nhằm ghi nhận vai trò của bà trong bảo tồn mỹ thuật dân gian.
Nghệ nhân Nguyễn Thị Oanh và tranh Đông Hồ đã được giới thiệu rộng rãi tại nhiều sự kiện văn hoá trong và ngoài nước: tranh của bà xuất hiện tại các liên hoan nghề truyền thống, hội chợ du lịch, không gian văn hoá di sản, và đóng góp vào các sự kiện ngoại giao văn hoá. Đặc biệt, tranh của bà đã được mang đến các quốc gia như Pháp, Đức, Cộng hoà Séc, Ấn Độ, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất… trong các buổi triển lãm để quảng bá văn hoá Việt Nam; đồng thời bà từng được mời giới thiệu kỹ thuật in tranh Đông Hồ ngay tại Văn phòng Chính phủ và hướng dẫn Thủ tướng nước bạn làm tranh khi họ sang thăm Việt Nam. Điều này là một minh chứng rõ nét cho sức lan tỏa và giá trị văn hoá sâu sắc của dòng tranh cổ truyền này.
Bằng khen và những dấu mốc đặc biệt trong hành trình làm tranh Đông Hồ của Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Oanh.
Bằng khen và những dấu mốc đặc biệt trong hành trình làm tranh Đông Hồ của Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Oanh.
“Làm tốt, làm tốt hơn nữa”
“Làm tốt, làm tốt hơn nữa”
Dù đã đạt được những thành tựu nhất định trong hành trình gìn giữ và phát triển tranh dân gian Đông Hồ, bà chưa bao giờ cho phép mình dừng lại hay bằng lòng với những gì đã có. Với bà, mỗi bức tranh làm ra không chỉ cần đúng, cần đẹp, mà còn phải ngày một hoàn thiện hơn để xứng đáng với giá trị của di sản cha ông để lại.
Việc tranh dân gian Đông Hồ được UNESCO ghi danh và công nhận càng tiếp thêm cho bà động lực và niềm tin để vững bước trên con đường bảo tồn di sản. Với bà Oanh, đó không chỉ là sự ghi nhận cho giá trị của dòng tranh truyền thống, mà còn là lời nhắc nhở để bản thân tiếp tục nỗ lực, cống hiến nhiều hơn nữa, để tranh Đông Hồ ngày càng được gìn giữ, lan tỏa và sống bền vững trong đời sống đương đại.
Dù đã đạt được những thành tựu nhất định trong hành trình gìn giữ và phát triển tranh dân gian Đông Hồ, bà chưa bao giờ cho phép mình dừng lại hay bằng lòng với những gì đã có. Với bà, mỗi bức tranh làm ra không chỉ cần đúng, cần đẹp, mà còn phải ngày một hoàn thiện hơn để xứng đáng với giá trị của di sản cha ông để lại.
Việc tranh dân gian Đông Hồ được UNESCO ghi danh và công nhận càng tiếp thêm cho bà động lực và niềm tin để vững bước trên con đường bảo tồn di sản. Với bà Oanh, đó không chỉ là sự ghi nhận cho giá trị của dòng tranh truyền thống, mà còn là lời nhắc nhở để bản thân tiếp tục nỗ lực, cống hiến nhiều hơn nữa, để tranh Đông Hồ ngày càng được gìn giữ, lan tỏa và sống bền vững trong đời sống đương đại.
Bức tranh do Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Oanh thực hiện được trưng bày tại Trung tâm Bảo tồn tranh Đông Hồ.
Bức tranh do Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Oanh thực hiện được trưng bày tại Trung tâm Bảo tồn tranh Đông Hồ.
Tranh dân gian Đông Hồ là một trong những dòng tranh lâu đời của Việt Nam, mang trong mình những giá trị nghệ thuật và nội dung đặc sắc. Mỗi bức tranh vừa mộc mạc, gần gũi với đời sống sinh hoạt của người dân, vừa hàm chứa chiều sâu triết lý và những ước vọng nhân văn, được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Trải qua thời gian, tranh Đông Hồ không chỉ là sản phẩm nghệ thuật mà còn trở thành một dấu ấn tiêu biểu trong kho tàng văn hóa truyền thống của dân tộc.
Tranh dân gian Đông Hồ là một trong những dòng tranh lâu đời của Việt Nam, mang trong mình những giá trị nghệ thuật và nội dung đặc sắc. Mỗi bức tranh vừa mộc mạc, gần gũi với đời sống sinh hoạt của người dân, vừa hàm chứa chiều sâu triết lý và những ước vọng nhân văn, được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Trải qua thời gian, tranh Đông Hồ không chỉ là sản phẩm nghệ thuật mà còn trở thành một dấu ấn tiêu biểu trong kho tàng văn hóa truyền thống của dân tộc.
Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Oanh giới thiệu và quảng bá tranh dân gian Đông Hồ tới du khách. (Ảnh sưu tầm).
Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Oanh giới thiệu và quảng bá tranh dân gian Đông Hồ tới du khách. (Ảnh sưu tầm).
Canh cánh trong lòng nỗi lo tranh Đông Hồ dần bị lãng quên giữa nhịp sống hiện đại, bà Oanh luôn trăn trở với việc giữ gìn và tiếp nối nghề tổ. Hiện nay, bà đang trực tiếp truyền dạy nghề cho con trai và con dâu, coi đó như một cách trao gửi ngọn lửa đam mê cho thế hệ kế cận. Không dừng lại ở phạm vi gia đình, bà còn dành nhiều tâm huyết hướng dẫn, giới thiệu về lịch sử, giá trị và kỹ thuật làm tranh Đông Hồ cho học sinh, sinh viên và du khách mỗi khi họ tìm đến làng tranh để tham quan, tìm hiểu.
Canh cánh trong lòng nỗi lo tranh Đông Hồ dần bị lãng quên giữa nhịp sống hiện đại, bà Oanh luôn trăn trở với việc giữ gìn và tiếp nối nghề tổ. Hiện nay, bà đang trực tiếp truyền dạy nghề cho con trai và con dâu, coi đó như một cách trao gửi ngọn lửa đam mê cho thế hệ kế cận. Không dừng lại ở phạm vi gia đình, bà còn dành nhiều tâm huyết hướng dẫn, giới thiệu về lịch sử, giá trị và kỹ thuật làm tranh Đông Hồ cho học sinh, sinh viên và du khách mỗi khi họ tìm đến làng tranh để tham quan, tìm hiểu.
Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Oanh tại hoạt động trải nghiệm gìn giữ tranh Đông Hồ do Trường THPT Thuận Thành 2 tổ chức.
Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Oanh tại hoạt động trải nghiệm gìn giữ tranh Đông Hồ do Trường THPT Thuận Thành 2 tổ chức.
Như bà từng chia sẻ:
Như bà từng chia sẻ: