Không gian tại trung tâm Bảo tồn Tranh dân gian Đông Hồ.
Không gian tại trung tâm Bảo tồn Tranh dân gian Đông Hồ.
Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, văn hóa truyền thống là mạch nguồn bền bỉ nuôi dưỡng tâm hồn người Việt, hiện diện từ câu hát ru, nếp nhà đến những bức tranh treo tường. Trong kho tàng ấy, tranh dân gian Đông Hồ không chỉ là sản phẩm của lao động nghệ thuật, mà còn là minh chứng sống động cho tâm hồn thuần hậu, tinh tế của người nông dân Việt Nam - nơi mỗi bức tranh trở thành một mảnh ghép ký ức, gửi gắm niềm tin vào cuộc sống ấm no, công bằng và đạo lý.
Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, văn hóa truyền thống là mạch nguồn bền bỉ nuôi dưỡng tâm hồn người Việt, hiện diện từ câu hát ru, nếp nhà đến những bức tranh treo tường. Trong kho tàng ấy, tranh dân gian Đông Hồ không chỉ là sản phẩm của lao động nghệ thuật, mà còn là minh chứng sống động cho tâm hồn thuần hậu, tinh tế của người nông dân Việt Nam - nơi mỗi bức tranh trở thành một mảnh ghép ký ức, gửi gắm niềm tin vào cuộc sống ấm no, công bằng và đạo lý.
Mới đây, việc tranh dân gian Đông Hồ được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp không chỉ mang ý nghĩa về mặt danh hiệu, mà còn tạo ra những chuyển biến rõ rệt trong cảm xúc và nhận thức của chính những người đang trực tiếp giữ nghề.
Mới đây, việc tranh dân gian Đông Hồ được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp không chỉ mang ý nghĩa về mặt danh hiệu, mà còn tạo ra những chuyển biến rõ rệt trong cảm xúc và nhận thức của chính những người đang trực tiếp giữ nghề.
CẢM NHẬN CỦA NGHỆ NHÂN ƯU TÚ NGUYỄN THỊ OANH
CẢM NHẬN CỦA NGHỆ NHÂN ƯU TÚ NGUYỄN THỊ OANH
Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Oanh chia sẻ cảm xúc một cách trực tiếp và xúc động. Bà cho biết bản thân “rất vui mừng, phấn khởi và tự hào” khi tranh Đông Hồ được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ. Theo bà, sự kiện này đã tạo ra động lực lớn đối với những người làm nghề, khiến họ ý thức rõ hơn về trách nhiệm bảo tồn nghề truyền thống mà cha ông để lại. “Điều đó càng làm cho những nghệ nhân như chúng tôi phải nỗ lực, tích cực hơn trong việc giữ nghề,” bà nhấn mạnh.
Bà Oanh cũng cho rằng, sự ghi danh của UNESCO không chỉ mang ý nghĩa tinh thần, mà còn là sự khẳng định chính thức đối với giá trị của tranh Đông Hồ trên trường quốc tế. Việc các nghệ nhân đại diện cho làng tranh tham dự hội nghị quốc tế, ký kết xác nhận tranh dân gian Đông Hồ là di sản cần được bảo vệ khẩn cấp, theo bà, là minh chứng cho việc tiếng nói của làng nghề đã được lắng nghe ở tầm vóc toàn cầu. Tuy nhiên, bà cũng khẳng định rằng danh hiệu chỉ là điểm khởi đầu; điều quan trọng hơn là hành động cụ thể trong bảo tồn và truyền nghề cho thế hệ sau.
Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Oanh chia sẻ cảm xúc một cách trực tiếp và xúc động. Bà cho biết bản thân “rất vui mừng, phấn khởi và tự hào” khi tranh Đông Hồ được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ. Theo bà, sự kiện này đã tạo ra động lực lớn đối với những người làm nghề, khiến họ ý thức rõ hơn về trách nhiệm bảo tồn nghề truyền thống mà cha ông để lại. “Điều đó càng làm cho những nghệ nhân như chúng tôi phải nỗ lực, tích cực hơn trong việc giữ nghề,” bà nhấn mạnh.
Bà Oanh cũng cho rằng, sự ghi danh của UNESCO không chỉ mang ý nghĩa tinh thần, mà còn là sự khẳng định chính thức đối với giá trị của tranh Đông Hồ trên trường quốc tế. Việc các nghệ nhân đại diện cho làng tranh tham dự hội nghị quốc tế, ký kết xác nhận tranh dân gian Đông Hồ là di sản cần được bảo vệ khẩn cấp, theo bà, là minh chứng cho việc tiếng nói của làng nghề đã được lắng nghe ở tầm vóc toàn cầu. Tuy nhiên, bà cũng khẳng định rằng danh hiệu chỉ là điểm khởi đầu; điều quan trọng hơn là hành động cụ thể trong bảo tồn và truyền nghề cho thế hệ sau.
Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Oanh.
Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Oanh.
Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Hữu Quả.
Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Hữu Quả.
CẢM NHẬN CỦA NGHỆ NHÂN ƯU TÚ NGUYỄN HỮU QUẢ
CẢM NHẬN CỦA NGHỆ NHÂN ƯU TÚ NGUYỄN HỮU QUẢ
Cùng chung mạch suy nghĩ ấy, Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Hữu Quả chia sẻ sự ghi danh của UNESCO như một bước chuyển quan trọng, nhưng không phải là điều quá bất ngờ. Theo ông, giá trị của tranh Đông Hồ đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ, nằm ở những lớp nghĩa văn hóa sâu xa chứ không chỉ ở hình thức nghệ thuật. Trong mỗi bức tranh là cách người xưa nhìn cuộc sống, gửi gắm những thông điệp về gia đình, xã hội và đạo lý làm người. Chính vì vậy, nếu nghề tranh bị mai một, đó không chỉ là sự mất đi của một làng nghề, mà còn là một điều “đáng tiếc” đối với di sản văn hóa chung.
Nghệ nhân Nguyễn Hữu Quả cũng nhìn nhận sự ghi danh của UNESCO như một cột mốc mở ra giai đoạn mới cho tranh Đông Hồ. Theo ông, việc tranh Đông Hồ được thế giới ghi nhận không chỉ dừng lại ở một danh hiệu. Ông nói rằng khi di sản đã bước ra khỏi không gian của làng nghề để được cộng đồng quốc tế nhìn nhận, trách nhiệm gìn giữ cũng không còn là câu chuyện riêng của từng nghệ nhân. Từ đó, việc bảo tồn cần có sự chung tay của Nhà nước, chính quyền địa phương và cả cộng đồng. Ông bày tỏ hy vọng rằng trong thời gian tới, tranh Đông Hồ sẽ có thêm nhiều cơ hội tiếp cận thị trường, "có đầu ra rõ ràng hơn", để người làm nghề không chỉ giữ được tranh, giữ được kỹ thuật, mà còn có thể sống bằng chính công việc mình đã gắn bó cả đời. Với ông, đó mới là điều kiện quan trọng để nghề thực sự tồn tại lâu dài.
Cùng chung mạch suy nghĩ ấy, Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Hữu Quả chia sẻ sự ghi danh của UNESCO như một bước chuyển quan trọng, nhưng không phải là điều quá bất ngờ. Theo ông, giá trị của tranh Đông Hồ đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ, nằm ở những lớp nghĩa văn hóa sâu xa chứ không chỉ ở hình thức nghệ thuật. Trong mỗi bức tranh là cách người xưa nhìn cuộc sống, gửi gắm những thông điệp về gia đình, xã hội và đạo lý làm người. Chính vì vậy, nếu nghề tranh bị mai một, đó không chỉ là sự mất đi của một làng nghề, mà còn là một điều “đáng tiếc” đối với di sản văn hóa chung.
Nghệ nhân Nguyễn Hữu Quả cũng nhìn nhận sự ghi danh của UNESCO như một cột mốc mở ra giai đoạn mới cho tranh Đông Hồ. Theo ông, việc tranh Đông Hồ được thế giới ghi nhận không chỉ dừng lại ở một danh hiệu. Ông nói rằng khi di sản đã bước ra khỏi không gian của làng nghề để được cộng đồng quốc tế nhìn nhận, trách nhiệm gìn giữ cũng không còn là câu chuyện riêng của từng nghệ nhân. Từ đó, việc bảo tồn cần có sự chung tay của Nhà nước, chính quyền địa phương và cả cộng đồng. Ông bày tỏ hy vọng rằng trong thời gian tới, tranh Đông Hồ sẽ có thêm nhiều cơ hội tiếp cận thị trường, "có đầu ra rõ ràng hơn", để người làm nghề không chỉ giữ được tranh, giữ được kỹ thuật, mà còn có thể sống bằng chính công việc mình đã gắn bó cả đời. Với ông, đó mới là điều kiện quan trọng để nghề thực sự tồn tại lâu dài.
Từ những chia sẻ của hai nghệ nhân, có thể thấy tranh dân gian Đông Hồ đang đứng trước cả cơ hội lẫn thách thức trong thời điểm chuyển mình sau khi được UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp ngày 9/12. Sự công nhận này không chỉ mở ra điều kiện thuận lợi để di sản được bảo vệ một cách bài bản hơn, mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc đưa di sản trở lại đời sống xã hội đương đại, đặc biệt là trong sự tiếp cận của thế hệ trẻ. Việc học nghề, hiểu nghề và tìm cách làm mới cách tiếp cận với tranh Đông Hồ vì thế trở thành một lời kêu gọi âm thầm nhưng rõ ràng, được gửi gắm qua tiếng nói của những người đang trực tiếp gìn giữ nghề.
Trong bối cảnh đó, tinh thần mà UNESCO nhấn mạnh về bảo vệ di sản thông qua cộng đồng đang dần được hiện thực hóa bằng những hoạt động trải nghiệm cụ thể dành cho học sinh. Tiêu biểu là chương trình ngoại khóa của Trường THPT Thuận Thành số 2 được tổ chức tại Khu bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ. Tại đây, các em học sinh không chỉ được tìm hiểu lịch sử hình thành dòng tranh, quan sát nghệ nhân thực hành từng công đoạn, mà còn trực tiếp tham gia làm giấy điệp, pha màu, in tranh thủ công và sáng tạo nên những tác phẩm mang dấu ấn cá nhân. Những trải nghiệm ấy đã phần nào giúp thế hệ trẻ nuôi dưỡng sự trân trọng và ý thức trách nhiệm trong việc gìn giữ, lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống của quê hương.
Từ những chia sẻ của hai nghệ nhân, có thể thấy tranh dân gian Đông Hồ đang đứng trước cả cơ hội lẫn thách thức trong thời điểm chuyển mình sau khi được UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp ngày 9/12. Sự công nhận này không chỉ mở ra điều kiện thuận lợi để di sản được bảo vệ một cách bài bản hơn, mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc đưa di sản trở lại đời sống xã hội đương đại, đặc biệt là trong sự tiếp cận của thế hệ trẻ. Việc học nghề, hiểu nghề và tìm cách làm mới cách tiếp cận với tranh Đông Hồ vì thế trở thành một lời kêu gọi âm thầm nhưng rõ ràng, được gửi gắm qua tiếng nói của những người đang trực tiếp gìn giữ nghề.
Trong bối cảnh đó, tinh thần mà UNESCO nhấn mạnh về bảo vệ di sản thông qua cộng đồng đang dần được hiện thực hóa bằng những hoạt động trải nghiệm cụ thể dành cho học sinh. Tiêu biểu là chương trình ngoại khóa của Trường THPT Thuận Thành số 2 được tổ chức tại Khu bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ. Tại đây, các em học sinh không chỉ được tìm hiểu lịch sử hình thành dòng tranh, quan sát nghệ nhân thực hành từng công đoạn, mà còn trực tiếp tham gia làm giấy điệp, pha màu, in tranh thủ công và sáng tạo nên những tác phẩm mang dấu ấn cá nhân. Những trải nghiệm ấy đã phần nào giúp thế hệ trẻ nuôi dưỡng sự trân trọng và ý thức trách nhiệm trong việc gìn giữ, lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống của quê hương.
Các em học sinh lắng nghe giới thiệu về lịch sử hình thành và phát triển của tranh Đông Hồ.
Các em học sinh lắng nghe giới thiệu về lịch sử hình thành và phát triển của tranh Đông Hồ.
Giữ gìn và phát huy văn hóa dân tộc vì thế không thể chỉ đặt lên vai một vài nghệ nhân hay trông chờ vào nỗ lực của riêng ngành văn hóa, mà cần sự đồng hành lâu dài của cả cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Đó không chỉ là câu chuyện bảo tồn một di sản, mà là hành trình gìn giữ ký ức, nuôi dưỡng bản sắc và trao truyền những giá trị đã được kết tinh qua nhiều thế hệ.
Giữ gìn và phát huy văn hóa dân tộc vì thế không thể chỉ đặt lên vai một vài nghệ nhân hay trông chờ vào nỗ lực của riêng ngành văn hóa, mà cần sự đồng hành lâu dài của cả cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Đó không chỉ là câu chuyện bảo tồn một di sản, mà là hành trình gìn giữ ký ức, nuôi dưỡng bản sắc và trao truyền những giá trị đã được kết tinh qua nhiều thế hệ.
Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Hữu Quả cho rằng, vai trò của người trẻ hôm nay không nhất thiết phải bắt đầu bằng những việc lớn lao. Điều quan trọng trước hết là sự quan tâm và chủ động tìm hiểu. “Những giá trị văn hóa truyền thống, trong đó có tranh Đông Hồ, là sự sáng tạo kết tinh của người xưa, của các nghệ nhân. Đó là những giá trị rất đáng trân quý,” ông chia sẻ.
Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Hữu Quả cho rằng, vai trò của người trẻ hôm nay không nhất thiết phải bắt đầu bằng những việc lớn lao. Điều quan trọng trước hết là sự quan tâm và chủ động tìm hiểu. “Những giá trị văn hóa truyền thống, trong đó có tranh Đông Hồ, là sự sáng tạo kết tinh của người xưa, của các nghệ nhân. Đó là những giá trị rất đáng trân quý,” ông chia sẻ.
Theo ông, những giá trị văn hóa truyền thống như tranh Đông Hồ là kết tinh sáng tạo của nhiều thế hệ nghệ nhân, mang vẻ đẹp và ý nghĩa bền bỉ trong đời sống tinh thần người Việt. Khi người trẻ dành thời gian tiếp cận, thấu hiểu và lấy những giá trị ấy làm cốt lõi cho suy nghĩ, hành động của mình, văn hóa sẽ không còn là điều xa vời hay chỉ nằm trong bảo tàng, mà trở thành nền tảng tinh thần được tiếp nối một cách tự nhiên, lặng lẽ qua từng thế hệ.
Theo ông, những giá trị văn hóa truyền thống như tranh Đông Hồ là kết tinh sáng tạo của nhiều thế hệ nghệ nhân, mang vẻ đẹp và ý nghĩa bền bỉ trong đời sống tinh thần người Việt. Khi người trẻ dành thời gian tiếp cận, thấu hiểu và lấy những giá trị ấy làm cốt lõi cho suy nghĩ, hành động của mình, văn hóa sẽ không còn là điều xa vời hay chỉ nằm trong bảo tàng, mà trở thành nền tảng tinh thần được tiếp nối một cách tự nhiên, lặng lẽ qua từng thế hệ.
Tranh dân gian Đông Hồ.
Tranh dân gian Đông Hồ.
Từ câu chuyện và trải nghiệm của nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Oanh đến những chiêm nghiệm lặng lẽ của Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Hữu Quả, tranh dân gian Đông Hồ hiện lên không chỉ như một di sản cần được bảo tồn, mà như một dòng chảy văn hóa đang tìm cách thích ứng với nhịp sống đương đại. Ở đó người nghệ nhân không đơn thuần giữ nghề, mà kiên nhẫn mở đường cho sự tiếp nối còn người trẻ, khi được trao cơ hội tiếp cận và thấu hiểu, có thể trở thành mắt xích quan trọng để di sản bước ra khỏi khuôn khổ bảo tàng, hiện diện một cách tự nhiên trong đời sống hiện đại. Chính sự gặp gỡ ấy, nơi giao thoa giữa ký ức văn hóa và những bước đi của hiện tại đã tạo nên sức sống bền bỉ để tranh Đông Hồ không chỉ được lưu giữ, mà tiếp tục được "sống".
Từ câu chuyện và trải nghiệm của nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Oanh đến những chiêm nghiệm lặng lẽ của Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Hữu Quả, tranh dân gian Đông Hồ hiện lên không chỉ như một di sản cần được bảo tồn, mà như một dòng chảy văn hóa đang tìm cách thích ứng với nhịp sống đương đại. Ở đó người nghệ nhân không đơn thuần giữ nghề, mà kiên nhẫn mở đường cho sự tiếp nối còn người trẻ, khi được trao cơ hội tiếp cận và thấu hiểu, có thể trở thành mắt xích quan trọng để di sản bước ra khỏi khuôn khổ bảo tàng, hiện diện một cách tự nhiên trong đời sống hiện đại. Chính sự gặp gỡ ấy, nơi giao thoa giữa ký ức văn hóa và những bước đi của hiện tại đã tạo nên sức sống bền bỉ để tranh Đông Hồ không chỉ được lưu giữ, mà tiếp tục được "sống".
SẢN PHẨM CỦA NHÓM SINH VIÊN HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
SẢN PHẨM CỦA NHÓM SINH VIÊN HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
SẢN PHẨM CỦA NHÓM SINH VIÊN HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
NỘI DUNG
NỘI DUNG
Hiếu Linh, Lê Nhi, Ngọc Minh, Huyền My
Hiếu Linh, Lê Nhi, Ngọc Minh, Huyền My
Hiếu Linh, Lê Nhi, Ngọc Minh, Huyền My
ĐỒ HỌA
ĐỒ HỌA
Hiếu Linh, Mỹ Tâm, Mai Thảo, Hoàng Yến
Hiếu Linh, Mỹ Tâm, Mai Thảo, Hoàng Yến
Hiếu Linh, Mỹ Tâm, Mai Thảo, Hoàng Yến
ẢNH VÀ VIDEO
Lê Nhi, Ngọc Minh, Mỹ Tâm, Hoàng Yến
Lê Nhi, Ngọc Minh, Mỹ Tâm, Hoàng Yến
Lê Nhi, Ngọc Minh, Mỹ Tâm, Hoàng Yến